>Eth crit (n°53)

octubre 6th, 2010

>

Hèi! eths Gascons! qu’èm un vielh pòble
D’arraça pura e de sang nòble.
A Ronçavaus coma a Mureth,
Qu’ensenhèm çò qu’entenem èstre.
Arren qu’un Diu, arren qu’un mèstre!
Tau èra eth crith deth noste endret.
En eths gotèrs dera montanha,
Eths estafièrs de Carlesmanhe
Non s’aventurèn pas en vanh…
E, mes tard, a ‘ra negra tropa
Deths Francs Crosats, aths peu d’estopa,
Que hasom vomir quauque planh…
Per un no arren, prèst a nse bàter,
Un coma dus, dus coma quate!
D’Armanhac, Lahira, Mont-Luc
E-d Arrì de bèra memòria
Non la panèn pas, a’ra Glòria,
Quand s’en copèn eth loé talhuc!
Francés! Espanhòls! plaça! plaça!
Ai! qu’ei eth Plumash-Blanc qui passa!…
Parìs! saluda eth Plumash-Blanc!
França! eth tué Arrei qu’ei de Gasconha…
Pr’amòr d’aquò, gara a qui’u honha!
Aquò hè qu’ei brabe e galant…
Que Diu sab s’òm a de qui tengue!
Donc, cada arrasa a de mantengue,
Permé que tot, ed crid de qui a.
Qui pèch, que pèch, qui brosta, brosta:
Nos, hom tostem mèstres à nosta
E-nsò deds auts, decòps que i’a!
Mes, berret qui no-s pòrta, s’ària,
E qui no sòrt qu’arà berària
No sap d’ont a bohat eth vent…
Gascons! Bàsco de bona arraça,
Sò qui no a pas, que s’ac atrassa,
Sonque no sié bé de convent!
Donc, qu’ense mancar, entre autas causas,
Eth noste vielh Tòca-i, se gausas!
Qu’éu nos cau préner de l’ont sié.
Tant qu’à morir, morir per viver!
E, Diu-vivant! venga qu’arribe,
Tostemp Gascons! ué coma ger!
Hilhs der’Arròca e deth Pericle,
Jalosament, de sicle en sicle,
Qu’avem sauvat eth noste aver
E mantengut en bona arrenga
Eths us, eth vestit e ‘ra lenga…
Tostemp Gascons! ué coma ger!
Filadèlfa de Gèrda

>Imne a la fuelha blanca (n°52)

setembre 29th, 2010

>

Per Enric Pourrat d’Ambert.
Piucèla! Nòvia !
lingi batedís,
prim parpalhon,
Pensada!
Ausissi ton còr,
lençòu estaloirat,
e quand, nusa, m’espèras.
Un còp, en la vau de Laga,
tocant Ambert d’Auvèrnha
ambé ta ròda de fortuna,
t’ai vista a ton creissènt,
e de martèus ti bacelant.
L’aiga filava e ti pastava.
Ta carn moissa passada au dralh,
puei si formava
ais eissugants.
Vòstra òbra es dins mei mans,
Pretzfachier de Genèsi,
e meis uelhs fan tres-tres.
Car mon araire es lèst.
A l’estève lo sènti que va fonsar
darrier lo coble que saup
lo perqué de ma lenga.
Oli de saba, remontant, despestelatgi,
Redde arborat, puei traucant rusca,
Ara mi fau laurar
lauron.
E matrimòni fach,
grelharàn lei seguidas.
Jòrgi Reboul

>Alba de l’interlenga (n°51)

setembre 22nd, 2010

>

Un amic que me comprenga
Dins cada pòrt de la nuèch.
L’amor es sus cada lenga,
L’estela sus cada puèg.
Lo rossinhòl que me crida,
Gingola pas mai lo chin.
Per cercar l’alba complida
Partirai dins lo matin.
Pas degun que me sostenga,
Perqué me tiran del lièch ?
Un anèl sus cada lenga,
La ròda: serai al mièg.
Lo rossinhòl que me crida,
Gingola per ieu lo chin.
Veirai pas l’alba complida,
Morirai dins lo matin.
Mas la mòrt cal que me prenga.
Tornarai ligar lo cluèg.
Ligam viu de l’Interlenga,
Sens ieu lo pan serà cuèch.
Un rossinhòl totjorn crida.
Per apasimar lo chin
Se lèva l’alba complida,
La primalba del matin.
Joan Bodon

>Lendeman de fièira (n° 50)

setembre 15th, 2010

>

Dins la botelha vuèja demòra ges de vin.
Pausi mon escudèla; la sopa va fregir
Mas la pòdi pas beure, la tornariái vomir.
Sièis oras al relòtge, tot sol me cal partir;
Cargui la pèl de bèstia: me vòli plan vestir.
Ai lo fèl sus la lenga tant lo fetge me dòl,
Lo cap que me torneja, l’aranha fa trantòl.
Defèci de ma vida : se pendolar pel còl…
Sul nas quicòm me fissa, benlèu qualque biçòl.
Escampi l’escudèla, escantissi lo lum,
Barri sus ieu la pòrta, prautissi l’estorrum
Que raja dels estables. Sentissi lo porcum.
Lo vent negre m’eissuga tres gotas d’amargum.
« Aquela aiga de raja » cantava lo pepin.
Caissals que se reganhan per voler me mordir,
Mila flors sus las tombas per Totsants van florir.
Sarri fòrt l’agulhada, segrai lo meu camin.
Un mes, una autra fièira, mon amic e de vin.
Joan Bodon

>La luna (n°49)

setembre 8th, 2010

>

LA LUNA
Che fai tu, luna, in ciel ?
Dimmi che fai,
Silenziosa luna ?
(G. LEOPARDI)
Cada vèspre, dins lo cèl,
La luna silenciosa,
Blava cara dolorosa,
Aluca lo seu calelh.
Dessus las òbras de mort,
Las roinas amolonadas,
Las joinas vidas segadas,
Sa lusor estrenh lo cor…
Subre ‘ls acrins ennevats,
Son rai blave s’espaceja;
Dins la mar se miralheja;
Lusis suls desèrts cremats…
Davans que l’òme foguès,
Lusissiá tala coma ara,
Fasiá pietadosa cara
‘peravans que patiguès.
Es perqué ? Per çò que viu ?
Es pels òmes que lusisses
E que, silenta, patisses, Blanca luna ?
Es per Dieu.
Marcèl Carrières, 1942.

>Le ceresiera ilh nevon (n°48)

setembre 1st, 2010

>Le ceresiera ilh nevon
ente l’àira tebla,
las flors d’las arlitas
se paron nint da las abelhas,
tot la chanta:
lhi merles, lhi valons, lo pomier qu’ai anta,
tot la chanta.
Magalì, Magalì,
tu que pòs pus chantar
quieta venes a la Bustiera, corres da pertot:
dessot a la ceresiera vielha,
a l’aviron dal fnasil
(antsambusele-te nin filheta!):
pren lu viasòl dessot a la castanha d’Inda:
siu al champ sobran
con en pauc d’rosaa enti uelhs.

Jacolin Bortela

>Calorassa (n°47)

agost 25th, 2010

>

Un rebulh de nivols es passat,
Mas non es demorat.
A la raja del solelh, la terra creda
Patís, prega e espèra la pluèja.

Lo qu’espèra languís mas l’esperat se’n ritz.

Lo temps s’encabana, mas lèu,
Se tòrna, ailàs al bèl.
Se’n vira un pauc del blat que creba,
Deus escargòls al sang virat,
E deus grapals tots carcinats.

Lo qu’espèra languís, mas l’esperat se’n ritz.

Albres e flors assedats,
se desvestisson pel prat.
Pas un pial d’aire,
Plèu mas de brasas.
Los limaçons se desespèran.

Lo qu’espèra languís, mas l’esperat se’n ritz.

Brigita Miremont

>Bèl jovinet (n°46)

agost 18th, 2010

>Bèl jovinet s’estava al bòrd dal Talhament
e lo chanet japava nele tamben content
Passa aquí lo patron «Olà, bel jovinet,
te lo pago cent francs lo tio jaios coret».
«Bò ben, senhor patron, per cent franc te lo dau,
serai jaios l’estes, bela sensa rire empau»
Ja son passats sies mes bèl jovinet s’n’en stà
al bord dal Talhament, bo lo chanet acuchat
Passa aquí la padrona e al vé i sio pel aris
qu’al solelh arlùsen coma la fior dal narchis
«Aquei tio rissolin d’òr, se tu vos me li donar
bel jovinet te tròbo en pòst per travalhar»
«Prene-li tuchis, frema, que nosauti paures siem
e meme sensa rissolin nòsta jai l’estes gardem
E tot content s’nen vai sal pònt dal Talhament
per portar sus l’eschina aquei grands pes de ciment.
Ja son passat sies mes e lo pònt al es fenit
e lo jovinet dins sio còr sempe de mai al es ferit.
«Que fas aquí a Triest, bel jove tot pauros?»
«Io sio desocupat e pòrto la mia cros».
«Dona-me ta santat, que io te fau travalhar».
«Pren-te la mia santat ja que me chal minjar».
Sonas, pauras quiòcas, sonas l’Avemaria,
que lo jovinet al tórna pien de malinconia.
Sonas, pauras quiòcas, sonas lo Matinet,
que oròmai es vielh aquel bel jovinet.


P. P. Pasolini (virada P. Bec)

>Sant Joant (n°45)

agost 11th, 2010

>Atubarem los fuocs
la nuech de Sant Joant,
e un aute ciel
la montanha sombra
piquetaré d’estelas rossas
Lo reire sang,
pus clhàr,
una gòig lordina
bataré en els pols,
e la grinor
se largaré a l’auba,
dal temps que l’uchaa
dedins l’encharm de la nuech,
congriaré lo nom
e la façon pomposa,
a lo fuoc secret
de l’istat que monta.


Bep Rous

>Tota lenga es la de l’ostal (n°44)

agost 4th, 2010

>Tota lenga es la de l’ostal
o pas que bruch sens poder sul silenci.
Las paraulas se daissan menar
al masèl coma aqueles buòus
que vesiás pastencar dins la comba
bana contra bana, e coma
s’èran juntats pel jo encara.

Ives Roqueta