Mirèlha, seguida del cant VI (n°122)

febrer 1st, 2012

Ò! que ‘spectacle! Dins l’erbatge,
Sus lei calhaus, ‘mé lo visatge
Revessat pèr lo sòu, Vincènt èra estendut:
La tèrra a l’entorn chaupinada,
Leis amarina’ escampilhadas,
E sa camisa espelhandrada,
E l’èrba ensaunosida, e son pitre fendut!

Abandonat dins la campanha,
Emé leis astres pèr companha,
Aquí lo paure dròlle aviá passat la nuech;
E l’auba umida e clarinèla,
En ié picant sus lei parpèlas,
Dedins sei venas mortinèlas
Reviscolèt la vida, e ié durbèt leis uelhs.

E lei tres òmes, tot en aia,
Quitèron tot d’un tèmps la dralha;
E, corbats tótei tres, ié faguèron un brèç
De sei ropas, qu’espandiguèron;
Puéi entre tótei lo prenguèron
A la braceta, e l’aduguèron
Au Mas dei Falabregas, onte èra lo plus près….

Ò doç amics de ma jovènça,
Valènts felibres de Provènça,
Qu’escotatz, atentiu mei cançons d’autre tèmps:
Tu que sabes, ò Romanilha,
Entrenar dins teis armonías
E lei plors de la pacanilha,
E lo rire dei chatas, e lei flors dau primtèmps!

Tu que dei bòscs e dei ribeieras
Cerques lo sorne e la fresquiera,
Pèr ton còr comborir de pantai amorós,
Fièr Aubanèu! e de tei sobras,
Tu, Crosilhat, qu’a la Tolobra
Fas mai de nom, que ne’n recobra
De son Nòstradamus, l’astrològ solombrós.

E tu tanbèn, Matieu Ansèume,
Que, dei trilhas sota lo tèume,
Regardes, pensatiu, lei chatas que fan gaug;
E tu, Paulon, fin galejaire;
E tu, lo paure trenquejaire,
Tavan, umble cançonejaire
Emé lei grilhets qu’espinchan ton magau!

Tu mai, que dins la durençada
Trempes encara tei pensadas,
Tu qu’a nòstei solèus caufes lo franchimand,
Mon Adòufe Daumàs: grandida,
Quand puèi Mirèlha s’es gandida
Luenh de son mas, nòva e candida,
Tu que l’as, dins París, menada pèr la man!

Tu ‘nfin, de quau un vènt de flama
Ventola, empòrta e foita l’ama,
Garcin, ò fiu ardènt dau manescau d’Alens!
Vèrs la frucha bèla e madura,
Ò vàutrei tótei, a mesura
Que ieu escale mon autura,
Alenatz mon camin de vòste sant alen!…

Frederic Mistral



>Mirèlha, debuta del cant VI (n°121)

gener 25th, 2012

>A l’auba clara se marida
Lo clar cantar dei boscaridas.
La tèrra enamorada espèra lo solèu,
Vestida de frescor e d’auba,
Come la chata que se rauba,
Dins la plus bèla de sei raubas
Espèra lo jovènt que i’ a dich: Partem lèu!

En Crau tres òmes caminavan,
Tres porcatiers, que s’entornavan
de Sanch Amàs lo riche, onte èra lo marcat.
Venián de vèndre sa tocada,
E, tot en fasènt la charrada,
Sus l’espatla, a l’acostumada,
Portavan seis argènts dins sei ropa’ amagat,

Quand tot d’un còp: – Chut! cambaradas,
Fai un dei tres. I a ‘na passada
Que me sèmbla d’ausir sospirar dins lei bruscs.
– Òu! fan leis autres, es la campana
De Sant Martin ò de Maussana,
Ò benlèu bèn la tremontana
Que gançolha en passant lei toscas d’agarrús.

Come acabavan, dei genèstas
Sòrt un planhon que leis arrèsta,
Un planhon tan dolènt que trencava lo còr.
– Jèsus! Maià ! tótei faguèron,
I a mai que mai! – e se sinhèron,
E d’aise, d’aise, caminèron
De monte lei planhons venián totjorn plus fòrt.

Frederic Mistral



>Pregiera per ma Guilhaumela (n°120)

gener 18th, 2012

>Ma Guilhaumela
Iò te’n preje
Iò te’n preje emb tos grands piaus de barba
tan lonja coma la barba
de la femna a la barba
que fasien veire a balada
darrier un ridel, catada
As ‘ti genta mostacha!
Degun en degun luec
ne’n a vist de tan brava!
Mas iò te’n preje
Ma Guilhaumela
‘niras secodre tas borras
alhors que dins la sopa
maugrat que sia grassa…

Bernat Combi



>Lo vent (n°119)

gener 11th, 2012

>S’auve dins l’aer un udlament,
una bramada.
Subran, dins l’aer, un udlament.
Coma se planh, lo vent, de quala votz se parla quala paraula qu’om ne sap pas.

L’escotes pas, lo vent. Cerches pas çò que ditz, pena paraula umana. A pas de còrs, lo vent. A pas de gòrja per cridar. A pas ni charn, ni sang,
e ni chalor umana.

Qui sap la votz que lo permena, e qui sap l’arma que lo mena
e que li crida sa cridada, a bramada de vent…

Marcela Delpastre

>Tras lo retorn deis annadas (n°118)

gener 4th, 2012

>Tras lo retorn deis annadas, lei termes
Dins l’estrechum creissent dau calendier,
Te fasián páur, memament que dins l’èrme
De socas mòrtas, e ton còr pressentiá

Que de pegin, Cassandra de ta vida.
Que posquèssan mei mans, avants lo fuòc,
Te faire amar quàuquei ròsas ravidas…
I a de jardins perduts, que son enluòc.

Sully-André Peyre

>Se pèrd la nuòch (n°117)

desembre 28th, 2011

>Es coma se tot un pòble
Amb tu s’èra calat

Tornat al silenci de las caladas
A l’anar suau de las formigas

Desvariat cèrca son jogaire d’autbòi
Lo que lo fasiá cantar e l’encantava

Aqueste matin plora lo Causse
Son pastre estelat

E vai, trèva de nuòch
De lumen lum, orfanèu

Dins lo cèu de tos uòlhs
Se pèrd la nuòch e nòstras espèras

Nos demòra ton dire qu’escandilha
Per nos acompanhar sempre per camins bartassièrs

Joan Pau Creissac

>Cant Primau (n°116)

desembre 21st, 2011

>Auròst tà Bernat Manciet

Mira, en Patmòs, eth huèc finau,
eras suas cendras.
Que’s lhèvan ja, sornassas, lindas,
totas amassa arren que Cendra ;
e totun ja eth güèlh auçat
ath Pilar deth ton còr perdut,
qu’aganta, eth lum, un Jutjament
qui te’n deisha escrumèra ens lo Vagat Divin,
lèrmas de mar ath montar suberbèth
deth blu crit ton en celestiau sepulcre.

Er’ombra aimada dera Dauna, dab tu,
gras après gras, long dera casta escala,
en çò d’etèrns e mius recòrds hicada,
que cava,
recòrds deth hrair deth Bocau e deth Peugue
tot arrugent ta desliurança brava.
Hilh deth Senhor, umble e siu servidor
que te’n vas tu, trobaire,
ja qu’eth ton crit tostemps e’ns arrenvia,
d’aqueth abís estant,
ath Cant Primau deth Matin deths matins,
ar’esplendor deth Miralh deths miralhs.

Franc Bardòu

>Fabulòta del rei blau (n°115)

desembre 14th, 2011

>Atau l’acès que demorè vuèit
Sonque un so gran de junh
Qui degun n’escota pas mèi
Aqueth rei blau entestat de bèth
Abans que s’acampe son ivèrn
Dab un hred pregond navèth
S’arronsè de dus còps de punh
Lo batèu, l’escaire e la vit divenca
Per dessús l’espatla adromida
Deu son fluvi negre d’in-hèrn
Se trocè dens d’alas blancas
Pr’amor deu vent long glaçat
E en mièi deus pins e arramas
Lo gojat triste shens som ni hami
Vadut mut dens lo batahòri
S’arrevomit los mèstes deu combat
Qui susvelhan sa jassa lusenta
Trèits de mort passan e passan
Montats sus d’agulhas longas
Dens l’estonament de sas lanas
Los cants purmèrs engolits pesan
Suu sable e onas verdas veudas
Sonque lo buf leugèr de sas palomas
Pòt escartar l’aset deu plavusquèir
De l’espatla alebada deu rei
Dus cans de rota vièlha
Que’s son totun aparelhats
Apèran d’autes cans desbrembats
Venguts d’ua prada dejà hreda
E cadun que’s ven cochar
Shens chepic shens tremolar
Au ras deu son daunejant
S’estón aciu lo nas lhevat
Cap a la vath l’uèlh claverat
Se cau s’avançaràn en lairant
Dinc a la guèrra qui s’amaga
Jos la palha perhumada

Danièla Estèbe-Hoursiangou

>Max Roqueta (n°114)

desembre 7th, 2011

>Lo vièlh aver de nòstres somis caparruts
ven d’acabar la dralha de l’estiva
e çai demòri sol esperdut dins lo ser.

Max aviam revirat l’evangèli de Joan
e nòstra lenga se’n trobava nòva
a l’auçada de ton desir

Ara dabans ton ataüc
vaquí que me traucan lo còr
los mots manèls que parlavan de Dieu

Joan Maria Petit

>L’autra armada (n°113)

novembre 30th, 2011

>Non, veio ren nos dreits coma usuards
a far barriera, a far mur ent l’esper
qu’arrube un novel ‘nemic. Tant pus
nos veio ren doblats
sot lo det de qualqu’un que nos face silabar
coma novei escoliers e que nos ajude a traçar confins
sus un papier ja tròp pichòt, tròp escaraboclat
un mestre que nos mòstre qualcòsa d’autre
que sie ren la reia de la desbòina que cor
entre la lenga e lo còr.
Nos, sem lo bram bloi de la niula lion
sem la tígria que cor dins la coniugacion dal bial
sem lo gargotear borre de la bronda
l’engan de l’aura d’abril.
Nos sem i levions, sem la porracha
dins i esclarsòles dal bòsc.

Claudio Salvagno